Artikel Trouw, maandag 13 november 2006

deVerdieping

Bekende en minder bekende Nederlanders kiezen hun persoonlijke motto, leefregel, of ultiem inspirerende zin.

De zin van Harry Roth, Zwingli-vertaler

Gods Woord zal zo zeker zijn loop hebben als de Rijn

„De metafoor over de Rijn van de Zwitserse reformator Huldrych Zwingli (1484-1531) zal bij veel Nederlanders een herkenbaar beeld oproepen: ‘Doe omwille van God zijn Woord geen geweld aan, want het zal zo zeker zijn loop hebben als de Rijn. Die kan men wel een tijdje stuwen, maar niet terugduwen’.

We kunnen ons tijdelijk tegen het gevaar van het water verweren, maar uiteindelijk is de kracht van de natuur niet te stoppen. Dit beeld past Zwingli toe op God.

Hoewel christenen als Augustinus, Zwingli, Calvijn en Luther nuanceverschillen laten zien, is het Woord van God door de eeuwen heen een vanzelfsprekendheid geweest. In het huidige tijdperk omarmt de postmoderne mens Gods woord niet meer. Men betwijfelt of de Bijbel het woord van God is. Het is evenmin vanzelfsprekend dat men beaamt dat er überhaupt een Woord van God is.

Toch is Zwingli’s uitspraak vanuit het perspectief van de kerk hoopvol. Als je er wel van uit gaat dat er een God is, en mocht Hij tot een reformatie besluiten, dan is er ook geen houden meer aan.

In China bijvoorbeeld probeert de regering de verspreiding van het woord van God te onderdrukken. Daar zal ze niet in slagen. Integendeel: wanneer je religie een tijdje indamt, wint het aan ’hoogte’. Wanneer het dan losschiet, komt het met geweldige kracht vrij. Dat is ook de boodschap van de Schrift: Gods Woord zal weerstand ontmoeten opdat het des te meer kracht zal tonen.

Net als de Bijbel laat Zwingli er geen twijfel over bestaan: God is een levende God. God heeft niet alleen de wereld geschapen, maar onderhoudt en stuurt de wereld. Je ziet dat ook in 2006 zijn Woord nog steeds wordt verkondigd en gehoor vindt.

Veel mensen twijfelen, omdat God niet doet wat zij aan Hem vragen. Volgens Zwingli betekent dat echter niet dat God nalatig is, want Zijn wil is vrij. Als Hij zou doen wat wij vragen, zou Hij ondergeschikt zijn aan onze wil en zouden wij mensen machtiger zijn dan God.

God laat zich kennen in zijn Woord. Hij hoeft niet zijn hele wezen aan ons te openbaren. Hij openbaart zich in zijn Woord voor zover Hij vindt dat wij dit moeten kennen. Hij maakt daarbij duidelijk wat Hij van ons verwacht.

Volgens de Zwingliaanse interpretatie kun je de Bijbel pas echt begrijpen door een combinatie van het Woord en de Heilige Geest. Het is uiteindelijk de Geest die mensen verlicht en de hang naar het Woord moet geven. Zonder Geest komt een mens niet tot geloof, dan blijft de Bijbel gewoon een letter.

Deze uitleg is niet onomstreden. In onze postmoderne tijd heeft elke individu zijn eigen interpretatie en visie. Volgens de sociologische opvatting construeren wij God zelf. Zo geredeneerd kunnen er evenveel constructies van God bestaan als er mensen zijn.

Maar als je ervan uitgaat dat er maar één Heilige Geest is dan moet de waarheid aan alle mensen op dezelfde manier bekend gemaakt worden.

Iemand die de Openbaring niet herkent of niet wil zien, zal zeggen dat zoiets moeilijk te bewijzen valt. Ja, inderdaad: als je ’s avonds in het donker loopt, is het moeilijk te bewijzen dat het overdag licht is.

Volgens Zwingli heb je heel veel domeinen waar je Gods kracht kunt herkennen: de natuur, de schepping, wonderen. Deze signalen alléén zullen mensen volgens Zwingli geen geloof geven. Wonderen zijn vergankelijk: na een tijdje ebt de herinnering er aan weg. Iets uitwendigs (wonderen) kan nooit iets inwendigs (geloof) teweegbrengen. Om deze signalen geestelijk te herkennen, heb je geloof nodig. Als je voor deze signalen blind bent, zie je ze ook niet.

Geloof is daarom een groeiend proces en niet iets dat bij geboorte al volledig tot bloei is gekomen. In een geloofsgemeenschap gaat het geloof zich ontwikkelen. De huidige individualisering (’ik kan zelf ook wel geloven’) zet dit proces onder druk.

Tim Houwen

Harry Roth vertaalde onlangs Zwingli's werken ‘Het Woord van God: glashelder, krachtig en betrouwbaar’ en ‘Goddelijke gerechtigheid, menselijke gerechtigheid en hun onderlinge relatie’. Fragmenten zijn te vinden op www.zwingli4all.nl.